Neyzen Tevfik Hakkında Bilinmeyenler

Neyzen Tevfik

Neyzen Tevfik denince hemen herkesin aklında lafını hiç esirgemeden konuşan bir adam portresi oluşur. Peki, Neyzen Tevfik kimdir? Neyzen Tevfik, Türkçe edebiyatın en büyük yergi ve taşlama ustalarından biri. Neyzen Tevfik şiirleri ve sözlerini okurken âdeta içiniz soğuyor diyebiliriz. Özellikle yöneticilere ve kendi dönemi boyunca tanıklık ettiği yolsuzluklara karşı büyük bir cesaret ve zekâ ile veryansın edebilen Neyzen Tevfik’in iğneleyici mısraları ününden ve içeriğinin değerinden hiçbir şey kaybetmeden günümüze dek ulaştı. Hâlâ çok büyük bir kesim tarafından benimsenen taşlamaların sahibi olan Neyzen Tevfik hakkında bir yazı hazırlamak boynumuzun borcuydu. İyi okumalar!

Neyzen Tevfik Kimdir?

İlk olarak Neyzen Tevfik kimdir, sorusunu yanıtlayarak başlayacağız. Neyzen Tevfik 1879 yılında Muğla’nın Bodrum ilçesinde doğdu. Babası öğretmen Hasan Fehmi Bey’dir. Soyadı Kanunu ile birlikte Kolaylı soyadını alan Hasan Fehmi Bey’in aslen Samsun, Bafra’nın Kolay ilçesinden olduğu bilinmektedir. Neyzen Tevfik’in çocukluğu ve aile hayatının mutlu ve güzel geçtiği söylenir ancak çocuk yaşta mücadeleye başladığı sara hastalığı asla peşini bırakmaz.

Neden “neyzen”?

Neyzen Tevfik Eserleri

Neyzen Tevfik’in titrinin aslen neyzenlik olmasına rağmen daha çok yergi ve hicivleriyle tanınır. Peki Neyzen Tevfik nasıl neyzen olmuştur? 1892 yılında babasının Urla’ya öğretmen olarak atanmasının ve ailecek Urla’ya taşınmalarının ardından tanıştığı Berber Kâzım Neyzen Tevfik’e ney çalmayı öğreten kişidir. Sara nöbetleri nedeniyle bir süre ara vermek zorunda kaldığı ney onda bir tutku olmuştur. Neyini alıp İzmir Mevlevihanesi’ne gider. Burada tanıştığı Şair Eşref, Neyzen Tevfik’e hiciv sanatının inceliklerini öğreten ilk kişi olacaktır.

Mehmet Âkif Ersoy ile dostluğu…

Neyzen Tevfik,  1898 yılında babasının ısrarıyla İstanbul’da bulunan Fethiye Medresesi’ne başlar. Ancak medreseden daha çok Yenikapı ve Galata Mevlevihanelerinde vakit geçirir. Burada Mehmet Âkif Ersoy ile tanışır ve yakın dost olurlar. Neyzen Tevfik Mehmet Âkif Ersoy’a ney öğretir, Mehmet Âkif ise Neyzen’e Farsça, Arapça ve Fransızca.

Edebi Kişiliği

Neyzen Tevfik Edebi Kişiliği

Neyzen Tevfik’in ney ustalığının yanı sıra edebi bir kişilik olduğunu da biliyoruz. “Hiç” ve “Azab-ı Mukaddes” adlı iki şiir kitabı da olan Neyzen Tevfik’in edebi üretiminde otoriteye karşı çıkış ve incelikli politik mizah/yergi büyük yer tutuyor. Hazırcevaplığı kendisi hakkında yayılan fıkralaşmış anlatılar kadar şiirlerinde de oldukça belirgin bir özellik olarak bulunur.  Neyzen Tevfik sözleri ile de birçok insanı etkilemiş ve büyük takdir kazanmıştır. Neyzen Tevfik Be Hey Dürzü eseri de en çok bilinen eseridir. Bunun yanı sıra Neyzen Tevfik’in eserlerinden kısa bir seçki için yazımızı okumaya devam edin!

Kıta

Felsefemdir kitab-ı imanım;

Taparım kendi ruhumun sesine;

Secde eyler hakikatim her an

Kalbimin ateş-i mukaddesine!

Felek

Yamansın her zaman aldattın beni,

Kâh düşürdün, kâhi kaldırdın felek!

Mecnun’sun diyerek Leyla peşinden,

Issız vadilere saldırdın felek!

Rehbersin dedin ben ise kordum,

Elimle başıma çok çorap ordum,

Kendimi bıraktım âlemi gördüm,

Hesapsız günahlar aldırdın felek!

Şifadır dedim zehir tattırdın,

Gençliğin okunu boşa attırdın,

Körlerin yurdunda ayna sattırdın,

Çıkmaz sokaklara daldırdın felek!

Barışmadı gönlüm mert ile zenle,

Ne bir iş bilenle, ne boş gezenle,

Hicran köşesinde bozuk düzenle

Neyzen’e her telden çaldırdın felek!

Koşma

Hicran kucağında tuttuğun sırdaş,

Çağlamış, bulanmış, durulmuş olsun,

Sözüne, sazına güven de yanaş,

Kulağı ezelden burulmuş olsun.

Boş kafa gezdiren seyyahlar gibi

Keşkülünün delik çıkmasın dibi,

Arifden anlasın seçsin garibi,

Hakikat yolunda yorulmuş olsun.

Taban tepmiş olan gam kervanında,

Dostunu konuklar tatlı canında,

Koçlar gibi duran pir meydanında,

Aslanlar yurdunda kurulmuş olsun.

Gel dese de bakma nâkes aşına,

Bir fırsat arar da kakar başına,

Dostun namert dehrin mihenk taşına,

Felaket pazarında vurulmuş olsun.

Duysun aşkın elindeki rebabı,

Okunsun alnında çile kitabı,

Neyzen gibi günahının hesabı,

Mezara girmeden sorulmuş olsun.

Edebiyat dünyasının bir başka önemli ismi olan Cemal Süreya’nın yaşamını ve sevilen şiirlerini görmek için tıklayın.

0
like
0
love
0
haha
0
wow
0
sad
0
angry
Önceki YazıSonraki Yazı